Bakım Periyotları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Basınçlı hava, sanayi tesislerinin görünmeyen ama en kritik enerji kaynaklarından biridir. CNC tezgâhlarından paketleme hatlarına, boya sistemlerinden pnömatik ekipmanlara kadar birçok süreç, kompresörlerin sağlıklı çalışmasına bağlıdır. Bu nedenle vidalı ve pistonlu kompresörlerin periyodik bakımı, sadece arıza önlemek için değil; enerji verimliliği, üretim sürekliliği ve ekipman ömrü açısından da hayati önem taşır.
Bu yazıda, sahada en çok kullanılan iki kompresör tipi olan vidalı ve pistonlu kompresörlerin bakımının neden önemli olduğu, hangi periyotlarda hangi işlemlerin yapılması gerektiği net ve uygulanabilir şekilde ele alınacaktır.
Kompresör Bakımı Neden Bu Kadar Önemlidir?
Bakımı ihmal edilen bir kompresör;
-
Daha fazla elektrik tüketir
-
Basınç düşüklüğü ve dalgalanma yaratır
-
Ani duruşlara ve üretim kayıplarına yol açar
-
Motor, yatak ve vida grubunda geri dönüşü olmayan hasarlara neden olur
Özellikle vidalı kompresörlerde yağ kalitesi, pistonlu kompresörlerde ise mekanik aşınma, bakım yapılmadığında hızla büyüyen problemlere dönüşür.
Kısaca; kompresör bakımı bir gider değil, kontrol altına alınmış bir maliyettir.
Vidalı Kompresör Bakımı
Vidalı kompresörler, sürekli çalışmaya uygun yapılarıyla sanayide en yaygın kullanılan kompresör tipidir. Ancak bu sürekli çalışma, bakım disiplinini daha da önemli hale getirir.
Günlük / Haftalık Kontroller
-
Yağ seviyesi kontrolü
-
Hava kaçak sesi kontrolü
-
Anormal titreşim ve ses dinleme
-
Dijital ekranda alarm veya uyarı kontrolü
Bu kontroller operatör tarafından rahatlıkla yapılabilir ve büyük arızaların önüne geçer.
Aylık Bakımlar
-
Hava filtresinin kontrolü ve temizliği
-
Soğutma radyatörlerinin toz ve kirden arındırılması
-
Elektrik panosu içi genel göz kontrolü
-
Kayışlı sistemlerde kayış gerginliği kontrolü
Özellikle tozlu ortamlarda çalışan kompresörlerde bu bakım kritik öneme sahiptir.
1.500 – 2.000 Saat Bakımı
-
Kompresör yağı değişimi
-
Yağ filtresi değişimi
-
Yağ separatörü kontrolü / gerekirse değişimi
Bu bakım periyodu, vidalı kompresörün kalbini korur. Yağın zamanında değişmemesi, vida grubunda ciddi hasarlara yol açar. Bakım zamanları kompresörün çalıştığı ortam koşulları göz önüne alınarak belirlenmelidir. Daha yoğun ve temiz olmayan ortamda çalışan makinelere daha sık bakım uygulanmalıdır.
8.000 Saat ve Üzeri (Yıllık / Ağır Bakım)
-
Yağ separatörü değişimi
-
Termostatik valf kontrolü
-
Minimum basınç valfi kontrolü
-
Fan motoru ve rulman kontrolleri
Bu bakım genellikle yetkili servis veya tecrübeli teknik personel tarafından yapılmalıdır.
Pistonlu Kompresör Bakımı
Pistonlu kompresörler, daha çok atölye tipi veya aralıklı çalışma gerektiren uygulamalarda tercih edilir. Mekanik yapıları daha basit olsa da bakım ihmal edildiğinde hızlı aşınma görülür.
Günlük Kontroller
-
Yağ seviyesi kontrolü
-
Emniyet valfi çalışmasının kontrolü
-
Hava tankı basınç kontrolü
Haftalık / Aylık Bakımlar
-
Hava filtresinin temizlenmesi veya değiştirilmesi
-
Kayış ve kasnak hizasının kontrolü
-
Civata ve bağlantıların gevşeklik kontrolü
500 – 1.000 Saat Bakımı
-
Kompresör yağı değişimi
-
Supap (valf) grubu kontrolü
-
Conta ve keçelerde kaçak kontrolü
Pistonlu kompresörlerde yağın kirlenmesi, segman ve silindir yüzeylerinde hızlı aşınmaya neden olur.
Yıllık Bakım
-
Segman ve piston kontrolü
-
Krank mili ve yatak kontrolü
-
Tank içi korozyon ve drenaj kontrolü
Bu bakım, kompresörün ömrünü doğrudan belirler.
Bakım İhmal Edilirse Ne Olur?
Sahada sık karşılaşılan sonuçlar şunlardır:
-
Motor sargı yanması
-
Vida grubu kilitlenmesi
-
Yüksek yağ tüketimi
-
Aşırı elektrik faturaları
-
Üretimde plansız duruşlar
Özellikle enerji maliyetlerinin yüksek olduğu günümüzde, bakımsız bir kompresör gizli bir enerji canavarıdır. Olmazsa olmaz tek gerçek; kompresörünüz ne olursa olsun yılda en az 1 kez bakımı yapılarak çalışma kondisyonu test edilmeli, yağ değişimi yapılmalı ve profesyonel gözle kontrolleri yapılmalıdır.
